Voor het oplossen van een conflict met behulp van een derde persoon of partij zijn er in hoofdlijnen twee mogelijkheden:

• Bovenpartijdige conflictoplossing: Partijen maken gebruik van een neutrale onafhankelijke deskundige partij, een rechter, arbiter of bindend adviseur. Deze doet, na partijen gehoord te hebben, een bindende uitspraak. Partijen hebben hierbij zelf niet de regie in handen.
• Tussenpartijdige conflictoplossing: Partijen maken gebruik van een bemiddelaar, gespreksleider, onafhankelijk voorzitter of mediator. Partijen houden hierbij zelf de regie in handen om gezamenlijk tot een door beide gedragen meest acceptabele oplossing te komen.

Mediation is een specifieke methode voor tussenpartijdige conflictoplossing. Een groot voordeel van mediation is dat er een “veilige bubbel” wordt gecreëerd. In deze mediation-bubbel gaat het niet om taalvaardigheid of slimme juridische vondsten, maar om, onder leiding van de mediator, in een aantal bijeenkomsten samen te onderzoeken welke belangen er spelen om te komen tot een voor beiden acceptabele oplossing. Het mediation proces biedt de veilige ruimte om ideeën af te tasten en vrijblijvend oplossingen te verkennen. Na afloop van de mediation ervaren partijen vaak een goede basis om samen weer verder te kunnen. Om deze veilige mediation-bubbel te creëren, gelden er voor mediation een aantal strikte spelregels.

Om een zorgvuldig en effectief proces te waarborgen, hanteert MfN-mediation duidelijke spelregels en randvoorwaarden. Deze lijken formeel, maar bieden juist de benodigde ruimte en veiligheid om tot oplossingen te komen. Het betreft de volgende uitgangspunten:

• Vrijwilligheid: Partijen nemen vrijwillig deel aan de mediation. Partijen én ook de mediator kunnen op elk moment de mediation beëindigen;
• Zelfbeschikking: Partijen hebben invloed op het onderhandelingsproces en zijn zelf verantwoordelijk voor de inhoud van de oplossing;
• Vertrouwelijkheid: Mediation is een vertrouwelijk proces. Alle informatie en communicatie die tijdens de mediation aan de orde komt wordt strikt vertrouwelijk behandeld;
• Vrijblijvend tot vaststelling: Tijdens de mediation kunnen partijen vrijelijk en ongebonden van gedachten wisselen en ideeën uitwisselen. Pas als partijen het eens zijn over de gehele oplossing worden de afspraken vastgelegd en na ondertekening van kracht;
• Conflict-Freese: Tijdens de mediation worden lopende procedures opgeschort, behalve als dit in verband met wettelijke regeling of proceduretijd niet mogelijk is.

• Neutraliteit: De mediator treedt op als neutrale derde persoon en respecteert de autonomie van partijen, zonder druk uit te oefenen.
• Onafhankelijkheid: De mediator heeft geen persoonlijk of zakelijk belang bij de uitkomst van de mediation.
• Onpartijdigheid: De mediator vervult de rol van onafhankelijke procesbegeleider en onthoudt zich van iedere blijk van voorkeur voor één van de partijen of hun standpunten.
• Relationele benadering: De mediator is verantwoordelijk voor een zorgvuldig verloop van het proces, met nadruk op communicatie, wederzijds begrip en samenwerking.

• De mediation start formeel met het ondertekenen van de mediationovereenkomst.
  Bijna altijd hebben partijen hieraan voorafgaand een telefonisch intakegesprek
  met de mediator gehad.
• In de overeenkomst:
  • Wordt de kwestie die centraal staat beknopt beschreven;
  • Worden alle deelnemers namens partijen vastgelegd. Er kan ook worden
    opgenomen welke andere personen, onder de geldende vertrouwelijkheid,
    geïnformeerd mogen worden;
  • Worden de mediation-spelregels samengevat;
  • Worden zakelijke afspraken over honorarium, vergaderruimte en verdeling
    van kosten tussen partijen opgenomen. Voor het telefonisch intakegesprek
    worden geen kosten in rekening gebracht;
  • Wordt verwezen naar het MfN-reglement, de gedragsregels en de
    klachtenregeling.

• De mediation wordt afgesloten met een door partijen ondertekende
  vaststellingsovereenkomst of afsprakenlijst, dan wel – indien de mediation
  tussentijds wordt beëindigd – met een neutraal beëindigingsbericht.

Mediation kan de menselijke maat terugbrengen in een conflict door de deelnemers te helpen de persoon en de inhoudelijke kwestie los van elkaar te gaan zien. Mijn ervaring leert dat ook in een zakelijke samenwerking emoties vaak een rol spelen. Door in de setting die mediation biedt het gesprek met elkaar aan te gaan kan er weer ruimte komen. Ruimte om verder te spreken, belangen te onderzoeken en oplossingen te verkennen. Werken naar een duurzame oplossing waardoor partijen er samen sterker uit komen en verder kunnen. Mijn voorkeursstijl als mediator gaat dan ook uit naar wat de faciliterende aanpak wordt genoemd. Het Harvard-onderhandelingsmodel waarbij een conflict wordt beschouwd als een botsing van belangen vormt hierbij de theoretische achtergrond.

Lopende kwesties kunnen doorgroeien tot een manifest conflict. Soms voelt men dit in een vroeg stadium van de kwestie al aankomen. Er zijn tekenen aan de wand; communicatie loopt stroef, sommige onderwerpen zeuren een beetje door en er zijn gedoetjes. In dit geval kan het erg verstandig zijn dit niet onder de oppervlakte door te laten sudderen maar aan te pakken voordat het tot uitbarsting en een manifest conflict komt. Gun elkaar in zo’n geval pre-mediation. Gebruik de vaardigheden van de mediator én het proces dat ook bij mediation wordt ingezet om preventief de angel in samenwerking te vinden en samenwerking te verbeteren.

Aanvullende informatie over mediation: Op de website van de Mediatorsfederatie Nederland (MfN) vindt u uit uitgebreide en achtergrond informatie over mediation: Home – MFN-register